Kanakytik Kaledonia Berrira

Enbata Hilabetekariko Sar Hitza - Kanaky eta Kaledonia Berria. Bi izen, leku berarentzat. Lehena da hango autoktonoek ematen zioten izena; bigarrena, kolonoek. Kaledonia zen oraingo Eskozia. Eta James Cookek Kanakyko uharteak aurkitu zituenean, bere aitaren sorlekuaren omenez, Kaledonia Berria izena eman zion artxipelago hari. 1860an, Frantziak konkistatu eta kolonizatu zituen hango lurrak, eta geroztik, Kaledonia Berria Frantziaren kolonia baten izena da.
Ez da gauza bera, beraz, Kanakyk erabakitzea edo Kaledonia Berriak erabakitzea. (...)

Galduta irabazteko prest

Jende galdezketa edo erreferenduma iragan da Kanakian. Batzuentzat egun historikoa, beste batzuentzat zepo bat omen.
Galdezketa hori ez da burujabetzarantzeko lehen urratsa baizik, nehork uste baino gehiago boz bildu baitute independentiztek eta Matignoneko itunak beste bi galdezketa aintzinikusten baititu heldu diren urteetan. (...)

Batua Baionan sortu zen

Euskaltzaindiak bere mendeurrena ospatzen du, eta ber denboran euskara batuaren mende erdia. Karia horretara zortzi ekitaldi aurreikusiak ditu.
Lehenbizikoa Baionan egin du irailaren hamahiruan, herriko etxean. Eta zergatik Baionan ? Hiri horretan egin zirelakoz euskara batuari buruzko lehen urratsak, 1963-1964 ikasturtean. (...)

Heroiak ez, biktimak

Enbata Hilabetekariko Sar Hitza - Duela ehun urte bukatu zen munduan sekula izan den sarraski handienetako bat: Lehen Mundu Gerra. Milioika lagun hil ziren, “estatunazioen” eraikuntza garaian eta estatu haien arteko norgehiagoka giroan lehertu zen gerla hartan. Nazionalismoen talka hark suntsitu zituen milaka bizi, milaka familia, baita Euskal Herrian ere. 6.000 euskaldun hil ziren, Frantzia defendatzeagatik; beste milaka lagun zauritu ziren, beso bat, zango bat edo aurpegi zati bat galdurik; eta milaka desertore eta intsumitu ere izan ziren.
Ohore handienak jaso dituzte hildakoek, oroitarri, urteroko omenaldi eta guzti. Desohorea, aldiz, desertoreek, intsumituek eta haien familiek. (...)

La Kanaky à l’heure du référendum

Ce dimanche 4 novembre 2018, les 174 154 électeurs de la “liste électorale spéciale pour la consultation” ont été appelés à répondre à la question : “Voulez-vous que la Nouvelle-Calédonie accède à la pleine souveraineté et devienne indépendante ?”.
Alors que se joue démocratiquement l’avenir de la Nouvelle Calédonie, voici les enjeux et l’engagement politique de ses acteurs. (...)

La consultation en Kanaky interpelle le Pays Basque nord

Le 4 novembre a eu lieu en Kanaky un référendum d’autodétermination.
Ce référendum ayant l’aval de l’ONU, l’éventualité d’une indépendance de la Kanaky a été validée par la communauté internationale. Cette dernière juge donc acceptable la création d’un Etat ayant une population de 270.000 habitants équivalente à celle d’Iparralde.(...)

R&PS présent aux Européennes

Pierre ESPILONDO - Du 23 au 25 août dernier, la fédération Régions et Peuples Solidaires (R&PS), qui rassemble des partis régionalistes, autonomistes et abertzale, tenait à Bayonne sa 23ème université d’été et son congrès. R&PS y a annoncé sa présence aux prochaines élections européennes de 2019. Elle engagera des négociations pour intégrer la liste écologiste EELV, partenaire avec lequel elle a déjà fait alliance.
Gilles Simeoni, président du conseil exécutif de la Collectivité de Corse, a apporté depuis Bayonne son soutien à cette future campagne des Européennes. (...)

Euskararen aldia

Enbata Hilabetekariko Sar Hitza - Erabiltzen ez den hizkuntza bat herdoiltzen da, eta herdoilak hiltzen du. Euskaraldiak erabiltzaileengan jartzen du arreta, eguneroko bizian euskaraz mintzatzeko leku gehiago aurki dezagun. Euskara hainbesteraino itzalean egoteak eragiten du, leku anitzetan, uste izatea gure solaskidea erdalduna dela. Farmaziara, saltegira, okindegira, ostatura eta noranahi joatean, lehen hitza erdaraz egin ohi da gehienetan, eta horrek elkarrizketa erdarara darama.
Euskarak lege babesik ez edukitzeak eta euskaldunak demografikoki gutxituak izateak eragiten du euskararen ikusezintasuna, euskaldunen beren begietan ere. Ondorioz, autoestimu eta auto-konfiantza falta dute euskaldunek (norbanakoek), eta horrek eragiten du euskara oraino gutxiago erabiltzea. Gurpil zoroa. (...)