Artxikoak hitz-gakoen arabera Nortasunak


Milesker, Manex!

Peio OSPITAL - Joan zaiku Landibarreko "erresiñoleta", "amodioz beterik... berro sasietarik" hainbat kanta kantatu eta sortu dituena! Joan zaigu Manex Pagola! Eta hau erraitearekin, sendimenduak nahasten zaizkit: aldi berean pena eta esker ona.

Hitz laburretan agertu beharko banu haren jenioa, erran nezake Manexek bazuela (gutik bezala) etxeko eguneroko hizkuntza arruntari indar poetikoa berdin politikoa emaiteko gaitasun edo dohain berezia. Hortarik dator, nere ustez, Manexen kantuen arrakasta. Manexen kantuek dute xinpletasunaren freskotasuna eta soiltasunaren aberastasuna. Hortan datza arrakasta. (...)


Manex Pagola, euskaraz, Euskal Herriarentzat

Gexan LANTZIRI - Bertze anitzen gisara, nik ere aspaldiko laguna nuen Manex. Urte berean sortuak izanik, 10 urtetan, 1951n, elgarrekin gertatu ginen Hazparneko San Josepe Kolegioan, apezgai gisa eraman gintuztelako harat. Geroztik eskolatze osoa elgarrekin egin dugu: Ustaritzeko seminario ttipia, Aucheko seminario haundia, Akizekoa eta Baionakoa. Baina ez hark ez nik ez ginuen bururatu gure apezgaigoa.

Zergatik? Euskal Herriko apez izaiteko, euskarazko moldakuntza bat ere galdatzen ginuelako biek, Beñat Sarasola eta Joanes Borda lagunekin batera. Baina ezetz eta ezetz… Pareta baten aitzinean geunden! Manex Kanporatu zuten lehenik, 1967ko udaberri aldera. Aste baten buruan, nihaurek alde egin nuen, ene deskargua zuzendariari eman eta. Bertze biak aldiz, urte baten buruan kanporatu zituzten… (...)


La fin d’ETA

Dans le nécessaire travail mémoriel qui s'amorce au lendemain de la dissolution d'ETA, il ne faudrait pas occulter l'apport de l'organisation indépendantiste à l'histoire du Pays Basque. Car celle-ci n'aurait pas été la même sans ETA.

En conséquence, la reconnaissance de la souffrance des victimes des deux camps du conflit est indispensable à la réconciliation. (..)


Atekagaitzak

Zein aterabide izan dezake Katalunia eta Espainiaren arteko gatazkak, bi alderdiek gisa hortan elikatzen duteno?

Epe laburrean perspektiba politiko gutti, bainan, federalismoaren bidez edo, nolabaiteko aterabidea etortzen balin bada, Oriol Junqueras bezalako norbaiten ganik etorriko da. (...)


Le nouveau président catalan ne lâche rien (2/2)

Elu par le parlement, Quim Torra nomme des ministres incarcérés ou en exil. Il maintient la pression sur l’Espagne qui s’enferre dans sa logique répressive bafouant les règles élémentaires de la démocratie. Le PNV apporte son soutien au gouvernement de Rajoy bien que le statut d’autonomie des Catalans soit suspendu.

Sous la menace du calibre 155 braqué sur sa tempe, le nouveau président ne gouvernera pas vraiment, mais il maintiendra vivant le message exprimé lors du référendum d’autodétermination. Suite et fin de la première partie. (...)


Dominus et ancilla

La route est encore longue dans nos pays dits “développés” pour l'égalité femmes-hommes, notamment en matière de parité salariale ou, dans la sphère privée, de partage équitable des droits et des devoirs. Mais les choses avancent.

Pour se rappeler d'où la société basque vient en la matière il est bon de convoquer quelques témoins du temps passé. (...)


Frantziar nazionalismoaz

Frantziar gehixenek nazioaz duten ikuspegia honela laburbil nezake zenbait puntutan. Estatua eta Nazioa bat daude. Sinonimoak dituzte Herria, Aberria, Populua, Ziutatea (le Pays, la Patrie, le Peuple, la Cité). Denek adiera berdina dute. Halaber “citoyenneté” ala “nationalité”, gauza bera da. "Autonomia” eta “independentzia” sinonimoak dira. Estatala “national” da, estatal ez dena “régional” edo “local” da : adibidez euskara hizkuntza “régional” bat da, Eusko Jaurlaritza gobernu “régional” bat da, ETB telebista “régional” bat da, Iparraldeko berriak “local” dira…

Berriki arte, historiaren irakaspena oso nazionalista izan da. Orain nazionala da. Barneko nazionalitateen historiak ez du hor lekurik, badirenik ere ez da aipatzen. Historia bakuna da. Minoria nazionalik ez dago Frantziako Errepublikan. Frantziar guziak berdinak dira. Frantziar ikuspegian, denak identikoak dira. (...)


Se retourner… pour aller de l’avant

Çà y est ! Je l'ai enfin trouvé mon nègre ! Au forum sur l'immigration (sic!) qui s'est tenu cette fin avril à Bayonne et organisé par Atherbea, Bizi!, Solidarité-Migrants et Etorkinekin.

Parmi tous les témoignages de qualité, un, d'entrée de jeu, aura retenu l'attention. Celui d'Antton Curutcharry, professeur d'Histoire et maire adjoint à Baigorri. Il a gentiment accepté que j'en tire ces quelques extraits. Vous pouvez consulter l'ensemble de son intervention “Histoire locale des migrations” sur le site enbata.info. (...)


“Elkarrekin bizi eta etorkizuna hautatu”

Zelai Nikolas Ezkurdia, Gure Esku Dagoko kidea - "Erabakitzeko eskubidea funtsean demokrazia da. Demokrazian herritarrok dugu hitza eta guk izan behar dugu protagonista erabaki publikoetan; erabaki horien parte sentitu behar gara modu batean edo bestean."

"Nola da posible demokrazia batean herritarrok gure iritzia plazaratu ezin ahal izatea eraiki nahi dugun etorkizunari buruz? Etorkizunaren parte da ere, noski, euskal lurraldeek zer nolako estatus politikoa nahi duten eta erabaki ahal izatea zer nolako harremana nahi dugun izan euskal herritarron artean eta zein Espainiako eta Frantziako Estatuekin. Zein demokrazia mota da hori libreki adieraztea debekatzen duena?" (...)