Jean-Louis Davant

Jean-Louis Davant

Laborantzako erakasle ohia, idazlea, euskaltzaina, Enbata eta EHAS-en sortzaileetakoa.

Uda beroa

Bai, zinez uda gartsua, lehenik aroari dagokiola. Adibidez Larrabilen zigalen gitarra enzuten dut nasai, Provencen banintz bezala.

Chirac Frantziako presidente ohiak bere aginte denboran zioen etxea sutan genuela. Erranaldiak urte andana badu, eta geroztik nora so gaude, zer ari gara ? Egoera hobetu ote zaigu ? Aitzitik gaizkondu da. Estatuburuek delibero ederrik hartu digute nazioarteko goi bileretan, baina jarraian zer egin dute ? CO2 isuria ugarituz doa. Garapenaren izenean, petrolioa gero eta burrusta handiagoan hurrupatzen du mundu zabaleko ekonomiak, gero eta karbono gehiago errez. (...)


Le pays du bien dire

La France est la patrie du bien dire, championne du monde du Verbe élégant, clair et précis. Mais du bien dire au bien faire il y a un fossé, parfois un abîme qui n’est pas toujours comblé, il s’en faut de beaucoup. Souvent l’action ne suit pas le discours : l’on a bien parlé, l’on croit que ça y est, c’est comme si c’était fait.

Et si l’on passe à l’action, il n’est pas rare que ce soit en tournant le dos à ce que l’on a promis. Je pense notamment à la récente aventure de l’Aquarius, entre vaisseau fantôme et radeau de la Méduse. (...)


Mendiz mendi

Mendia maite dugunek une honetan bi kezka larri baditugu: batetik hartza, bestetik Larrun.

Frantziako gobernuak bi hartz eme ekarri gogo dizkigu Eslobeniatik. Bere xedea betetzen badu, kontua da Eslobeniatik ekarritako bi hartz emeak nola portatuko diren: tokiko hartz lotzatia bezala ote, ala Etsauteko hartz jendakin hura bezala? Hor dago koxka. Beste kezka bat larria, departamenduko buruzagitzak Larrun mendi kaskoan eraiko gogo duen alimalkeria, munstrokeria, mendi horrentzat hilgarria. Hautetsi handi horiek zer dute buruan? Zentzu guzia galdua ote dute? (...)


Le Président se trompe

Je ne peux laisser sans réagir un récent propos jacobin du Président de la République qui m’étonne d’ailleurs de sa part, étant donné que ses déclarations sont en général d’esprit girondin.

Le 20 mars à l’Institut de France il disait : “Au fond nous sommes le seul pays de la Francophonie qui ne vit qu’en français... Il n’y a que les Français qui n’ont que le français...” D’abord le Président se trompe...(...)


Frantziar nazionalismoaz

Frantziar gehixenek nazioaz duten ikuspegia honela laburbil nezake zenbait puntutan. Estatua eta Nazioa bat daude. Sinonimoak dituzte Herria, Aberria, Populua, Ziutatea (le Pays, la Patrie, le Peuple, la Cité). Denek adiera berdina dute. Halaber “citoyenneté” ala “nationalité”, gauza bera da. "Autonomia” eta “independentzia” sinonimoak dira. Estatala “national” da, estatal ez dena “régional” edo “local” da : adibidez euskara hizkuntza “régional” bat da, Eusko Jaurlaritza gobernu “régional” bat da, ETB telebista “régional” bat da, Iparraldeko berriak “local” dira…

Berriki arte, historiaren irakaspena oso nazionalista izan da. Orain nazionala da. Barneko nazionalitateen historiak ez du hor lekurik, badirenik ere ez da aipatzen. Historia bakuna da. Minoria nazionalik ez dago Frantziako Errepublikan. Frantziar guziak berdinak dira. Frantziar ikuspegian, denak identikoak dira. (...)


Réfugiés climatiques

Outre ses ennuis domestiques bien réels mais non insolubles, l’Europe a deux gros soucis incontournables : d’une part le changement climatique, de l’autre l’afflux des immigrés, et les deux phénomènes sont liés.

On ne peut pas le nier, ni l’ignorer, car les faits sont là, éblouissants. (...)


Hizkuntza txikiez

Occitaniera galtzen omen da denen erraiteko gaitasunik ez lukeelako: hara zer dion Michel Serres filosofo alta goxoak, bera Agen aldeko occitaniarra delarik.

Oker zabiltza jauna! Occitaniera frantsesa baino gehiago izan da luzaz, bereziki trubadurren arartez Europa mendebaleko literatura bizkortuz bere poesiaren berritasunaz. Baina behera egin du Frantziako erregeek, errepublikek eta errejimen politiko guziek bizi publikotik kanporatu dutenetik, Tolosako Lore Jokoetarik ere haizatuz Louis XIV.aren bisita baten kariara. Beste hizkuntza guziek bezala gaurko bizitza teknologikoari egokitzeko behar zituzkeen tresna guziez gabeturik atxiki du Frantziako estatu jakobinoak. (...)


Ennemis de l’Europe

Le récent scandale des Paradise Papers nous rappelle la permanence de paradis fiscaux au sein même de l’Union Européenne : le colibrique Luxembourg champion toutes catégories, la République d’Irlande que l’on croyait plus idéaliste, les vertueux Pays Bas pris la main dans le sac…

En fait il ne s’agit là que de la fine pointe d’un iceberg : l’Union Européenne est avant tout un vaste marché, tel fut d’ailleurs son premier nom, le Marché Commun. Avec le triomphe du néo-libéralisme, il est devenu la foire d’empoigne que nous voyons actuellement. Où est le projet idéaliste des pères fondateurs, Robert Schuman et consorts ? (...)


Lurra sumendi

Klimaren berotzea bi ozkatara mugatu behar genuke kalte latzenen ekiditeko. Xede horrekin 2015ean Estatuek Parisko COP 21 bilkuran gomendio batzuk adostu zituzten. Bi urte joan dira eta bitartean gauzak okertu, gobernuek behar zutena ez dutelako egin.

Berehala eta zorrozki lanari lotu behar lukete, bestela tenperatura hiruzpalau ozkaz gora daiteke, jendetzaren biziraupena kenka larrian ezarriz.(...)