Jakes Lafitte

Jakes Lafitte

Ingeniaria

Mission Pays Basque

Urte ondar honetan Euskal Telebistatik "Mission Pays Basque" film berria ikusteko aukera ukan dut, nahiz-ta hasiera ez nuen ikusi. Baina obra honi buruz nire aburua eman dezadan ez dit huts horrek oztoporik eman.

Ez da lehendabiziko aldiz Frantzian edo Espainian estatuen menpean dauden nazio ukatuei buruzko film baten kaleratzea: "L'affaire corse"; "Ocho Apellidos Vascos" aurrekariak ukan ditugu. "GAL", "Operacion Ogro", "El lobo" eta "Lasa eta Zabala" naski, beste kategori batean kidetzen ditut, errealitateari hobeki dagozkiolakoan. (...)


Abenduaren 21eko bezperan

Lau egun eskas zaizkigu Kataluniako hauteskunde aurreratuak egin arte. Gaurko egoera ikusirik (155 garren artikuluaren arabera autonomia behin behineko kendua; katalan abertzaleak espetxeratuak edo Belgikara erbesteratuak; bertako aferak zuzen Madriletik zuzenduak) hauteskunde autonomikoez mintza gaitezkeenik ez dezakegu esan.

Gauza bat irabazia izan da behintzat: Espainiako Gobernuak ezarritako Puigdemont jaunaren kontrako euro-agindua "linboetara" igorria izan da. Baina kasu, hauteskundeak irabazi ala ez Puigdemont jauna Kataluniara itzultzea oso zuhurra denik ez dakigu; Espainiako PP-ko gobernuak beste buztanik ukan dezakeen katu tzartzat jo dezakegulako. (...)


Larrun mendia bakean utzi

Aste buru honetan bi manifestazio garrantzitsuak izan dira Lapurdin: larunbatean lehena Kataluniaren alde Baionan; Larrun mendian bigarrena igandean. Bigarrenari buruz idazten dut gaurko artikulua.

Lau ehun pertsona Sara, Azkaine eta Bidasoako Beratik Itsasertzeko mendiaren gailurreraino igo dira: mendizaleak, ekologistak eta abertzaleak edo hiru sentimendu horiek gogoan dituztenak. ZAD berri bat bilakatuko ote da Larrun mendia? Ihardespena emanen digu gero hurbilak. (...)


Kataluniako egoera korapiltsua

Joan den ostegunean alde bakarreko independentziaren aldarrikapena egin ondoren, eztabaidatsua den 155 artikulua indarrean ezarri du Espainiako Gobernuak. Ondorioz, bi gobernu izaten ahal dira Kataluniako Generalitatean: bata espainolista edo unionista, Soraya Saenz de Santa Maria Espainiako lehen ministroaren ordezkariak zuzenduta, eta bestea Puigdemont independista katalanak.

Kataluniako abertzaleek duten indarra desobedientzia zibila eta greba masiboak dira; denak indarkeriarik gabe. (...)


Kosovo-tik Katalunia-ra

Kosovo eta Kataluniaren arazoen artean konparaketa batzuk egin dezakegunik bere buruari galde diezaioke batek baino gehiagok.

Puntu komuna da, naski, biak oinarri etniko bat duten nazio askapen mugimenduak direla-eta.(...)


ETAren desarmatzeaz

Martxoaren 17 eta 18ko asteburuan, ETA-ren desarmatzeari buruzko mintzaldi garrantzitsu bat emana izan da Biarritzeko Bellevue Kasinoan. Iparraldean ematen den bigarrena da garrantziari so ematen diogun heinean, lehengoa 2014 garren urtean Baionako Unibertsitatean egina izan zela jakinik. Giro berezi batean egin da aurtengoa, Luhusoko gertaerak kontutan harturik.

Frantziako gobernuak kasu egin beharko: Iparraldeko gaurko giroa ez da joan mendeko zortzigarren hamarkadakoa bezala; abertzaleak ez dira gehiago baztertuak Iparraldeko gizartean; hori ikusi dugu Luhusotik landa. Egun batean antolatutako manifestazio batean, berehala hiru mila bat jende elkartu zen, hautetsiak eta gizarteko hainbat ekintzaile barne. Jende ezagun berdinak bildu zituen Biarritzeko foruak. (...)


AHT faraonikoaz

Euskal Herriaren Mendebaldeko hiru hiri nagusiak lotuko dituen trenbide faraonikoa aitzina doa, baina mantso eta ez urrats segururik emanez. Aurrekontuetan aldaketa asko izan ondoren, eta hasieran aurre ikusitako egitasmoak ezin errespetatuz, noiz bukatuko den eta azken kostua zenbatetan izanen den jakiteke gelditzen dira bai arduradunak, baita ere dudarik gabe euskal herritarrak.

Europako kontinentean ez da zalantzazko egoera honetan gelditzen den proiektu bakarra, Euro Erreaktore Nuklearra egoera berdintsuan baitago.


Langabezia nola neurtu?

Europako estatu bakoitzean hitz askoren jarioa eragiten dute hilabete guziz herritargoari azaltzen zaizkion langabeziaren estatistikek, bereziki Frantziako Estatuan, azken bost urte haietan, lehendakarigai oraindik zegoenean, Hollande jaunak langabeziaren kurba goitik beherea jarriko zuela hitz eman zuelako.

"Pole Emploi"-ak emandako datuen beharrean lan egiteko gai diren zerrenda oso-osoa ukan behar genuke oinharrizko erreferentzat; horiek dira ikasketak bukatu dituzten eta erretiramendua hartzeko eskubidea duten adinen arteko herritar guztiak. Adinen gune hori 16 urteetatik 65 urteetaraino heda daiteke gutxi gorabehera, baina eskola bukatzen duten eta erretiroa hartzen duten adinatik naski badoa.


Euskal Herriko karrika izenak

Polemika bat sortu da joan den astean Hegoaldean, PP-ko kide batzuek euskaldun edo euskotar ospetsu batzuen izen-deiturak Euskal Herriko kaleetatik ofizialki kendu nahi zituztelarik. Ezabatu nahi zituzten abizenak ez ziren hala ere arruntenak: Sabino Arana Goiri, Tomas Zumalakarregi, eta Dolores Ibarruri baitziren.

Zumalakarregik Euskal Herriaren Foruak defenditu zituen Espainiatik heldu liberalkeriaren kontra; Arana Goirik lehen aldiz euskal arazoa estrategia nazionalista baikorren arabera aurkeztu zuen: bere garaian Ameriketan eta Europan sortzen ari ziren nazionalismo askapen ikurren arabera alegia. Abertzalea ez zen Dolores Ibarrurik, Euskadi eta Espainiako alderdi komunisten oinarriak ezarri zituen, bere garaian halako ibilbide politiko bat emakume baten gogoan sortu izana gauza ohargarri bat izan zela azpimarraturik. Behin eta berriz Espainiako gobernuan daudenen trikimailu antieuskaldun bat ikusi behar da lege proposamen honetan.