Borondatezko bide partekatuaz

PrintFriendly and PDF
Andde Sainte-Marie
Andde Sainte-Marie
Eskualdeko Kontseilaria, Landibarren laborari, abertzale ezkertiarra, Abertzaleen Batasuneko bozeramaile ohia.
Beste artikulu batzu
Nola bateratu ingurumenaren antolatzea eta zaintzea ?

Nola bateratu ingurumenaren antolatzea eta zaintzea ?

Ipar Euskal herrian parke natural baten sortzeko xedea bere egin du Akitaniako kontseiluak, Eskualdeak dauzkan eskumenek ahalmen hori emaiten baitiote. Euskal Herriko elkargoaren sortzeak egitasmoaren kudeantza alda dezake. Bi erakundeen arteko erantzukizun partekatua beharrezkoa da.

Euskal Herrian betidanik laborantza, artzaingoa eta oihaneko ekonomia bizirik atxikitzeko gogo fermua izan da. Gisa hortan moldatu dira bazterrak eta ingurumena, herriak biziarazi dira eta aberastasun naturalak zaindu.

Ezin uka haatik, euskal mendiguneak azken urte hauetan ezagutzen dituela hainbat aldaketa eta mutazio, bere biziraupena eta beharrezko garapena lanjerean emaiten dituztenak.

2003an Garapen kontseiluak lehen azterketa bat burutu zuen gomendatuz euskal mendialdearen garapenerako xarta bat. Xarta hura 2007an sakondua eta idatzia izan zen, berehun bat tokiko aktore ezberdinek adosturik. Zazpi norabide edo helburu definitu zituen mendigunearen garapen iraunkorra eta partekatua segurtatzeko.

Norabide eta helburuen artean, azpimarratzekoak dira bortuko artzaingoaren sustengua, oihanaren betebehar ekonomikoa indartzea, mendigunearen kultur eta ingurumen ondarea zaintzea edo mendi turismo sustengarri eta iraunkor bat antolatzea bezalako asmoak.

Europar Leader programak ahalbidetu zuen, Euskal Herriko Hautetsien kontseiluaren agindupean, martxan emaitea plangintza guzia 2007 eta 2013 urteen artean. 2013 urte bukaeran, Irati mendian burutu topaketa batean, plangintza horren eta abiatutako lanen bilan bat egina izan zen.

Erran daiteke proiektu ezberdinen dinamikatik haratago, Leader programa horrek ahalbidetu duela sakoneko elkarrizketa bat eta ondorioz erreflexio kolektibo eta partekatu bat Iparraldeko mendigunean kokatzen diren hautetsi, sozioprofesional eta hainbat aktibitate sektoreetako eragileen artean.

Anbizio ederra

Dinamika sortu berri horrek bere segida aski naturala aurkitu zuen ondorioz 2014/2020 Lurralde kontratuan, euskal mendigune proiektuaren izenburupean. Ekimenak bihurgune berri eta azkarrago bat hartzen zuen, nun mendigune lurraldeen ekonomikoki suspertzeko xedea, herrietako biziaren indartzea, euskal mendialdearen aldeko sentsibilizatzeak eta mendiz bestaldeko Nafarroarekilako harremanak azkartzea, deplauki azpimarratuak ziren.

Denbora berean, tokiko hautetsiek lan ildo horien hobeki burutzeko, gobernantza indartsuago bat aldarrikatzen hasi ziren. Alabainan anbizioak parean ahalmenak behar eta eskatzen zituen. Euskal mendigunearen ahotsa antolatu behar zen ainitzez ozenkiago eta hobeki, bereziki partaide instituzionaleri begira.

Norabide hortan, lehen ikertze lan batek aztertu zituen hainbat gobernantza molde arras ezberdin (elkarte soil, sindikatu mixto edo eskualde parke natural…).

Ororen buru, Gidaritza batzordeak (Comité de pilotage delakoak) eskualde parke natural (EPN) modeloa aukeratu zuen, pentsatuz pertinenteagoa eta anbizio haundiena islatzen zuela.

Ondoko urratsean mendiguneko hautetsiek aho batez dei egin zioten Akitaniako kontseiluari, hau delarik EPN konpetentzia obratzeko erreferente politikoa.

2015ko urrian Eskualde kontseiluko lehendakariak ontzat eman zuen EPNa desmartxari ahalbidetze prozesua abiatzea.

2016an, gidaritza batzordea egitasmoa barnetik lantzen hasi da.

EPN proiektuak ahalbidetu lezake
egiazko lurralde proiektu bat
oinarritzea Ipar Euskal Herriko
lurralde ezberdinen arteko
elkartasun arloan,
mendigunearen
eta urbano gunearen
lehentasunak orekatuz.

Gobernantza partekatua

Bainan gauza jakina da memento berdinean Ipar Euskal Herriaren antolakuntzari eta gobernantzari buruzko funtsezko aldaketa ere adosten eta sakontzen hasi dela.

Euskal Herri Elkargo bakarrak segurtatuko ote ditu mendigunearen erronka espezifikoak ? Mendiguneari eta orohar hunen iguruko laborantzaren eta ekonomiaren konpetentzia eskutan hartuko ote ditu EH Elkargoak?

Erantzunak epe laburrean jakinak izanen dira.

Betiere EPN proiektu baten egiteko posibilitatea aintzina eramaiteak ahalbidetu lezake egiazko lurralde proiektu bat oinarritzea Ipar Euskal Herriko lurralde ezberdinen arteko elkartasun arloan, mendigunearen eta urbano gunearen lehentasunak orekatuz.

Bestalde, EH Elkargo berrian zer bilakatuko dira hain beharrezkoak diren mendi sindikatuak ? NOTRe legeak ez ditu inpaktatzen, bainan ezin dira Elkargo bakar hortan ordezkatuak izan.

Hainbat funtsezko galdereri erantzunak ekarri beharko zaizkie, epe laburrean gainera. EPNaren konpetentzia Eskualde kontseiluaren esku bada ere, koherentzia osoz Ipar Euskal Herriaren kasuan eta proiektu honi dagokionez, gobernantza partekatu edo konpartitua litaike molderik eraginkorrena geroari begira.

Desafioa ez da ttipia eta erronka arras interesgarria izanen da edozoin gisaz. Ariketa politiko berritzailea, zoinek eskatuko duen ere agian lehen aldikotz kolaborazio eta sukalde lan segitua sortu berri den Akitania Berria eta sortzear den Euskal Herri Elkargoaren artean.

Borondatezko bide partekatu baten lehen premiazko urratsak.

  • Berripapera



  • Enbata sostengatu

    Kioskoetan

    Enbata sostengatu ! 40€-tarik goiti hilabete guziz zuen gutun ontzian Enbata aldizkaria lortuko duzue.

    Harpide zaitezte / Sostenga gaitzazue

  • Gaika

  • Hitz-gakoak

  • Bideoak

    bideoak