Euskaraldia

EuskaraldiaInkesta soziolinguiztikek diote euskal hiztunen kopurua goitituz ari dela. Euskararen erabilpena haatik ez da biziki hazten, guziz gizarte harremanetan eta eguneroko harathonatetan. Euskararen erabilpena bultzatzeko sortzen ari diren hainbat herri ekimen direla medio jarraian ikusiko dugu euskararentzat zertako apartekoa izanen den 2018 urtea.

Iparraldeko hiru herri nagusietan BAM! izeneko ekimena abiatzekotan zen momentuan, Bilbon usaiaz kanpoko prentsaurreko baten bitartez, Euskaraldia ekimena aurkeztua izan da azaroaren 23an. Alabainan lehen aldikotz euskal lurraldeetan hizkuntza politika publikoaren ardura duten erakundeetako ordezkariak eta euskalgintzako herri mugimenduenak elkarren ondoan agertu baitira. Azken Korrikan Santiago zubian elkarrekin lasterka egin bazuten, aldi honetan ekimen indartsua aurkezteko bildu dira: urte baten buruan, hots 2018ko azaroaren 23tik abenduaren 3ra, 11 egunez Euskal Herri osoko herritarrei hizkuntza ohiturak aldatzeko gomita luzatu diete. Erronka handia, desafio ausarta.

Esperientzien orokortzearen beharra

Ekimena ez da hutsetik abiatzen. Azken urte hauetan probintzi desberdinetako hainbat herritan erabilpena sustatzeko antzeko esperientziak eginak izan dira, azkena Baiona, Angelu eta Biarritzen berrikitan.

Kezka nagusi bati erantzuten diote herri dinamika horiek.

Hots inkesta soziolinguistikoek hiztun kopurua goiti doala frogatzen badute ere, erabilpen soziala maila apal batean blokaturik gelditzen da, ez bada zenbaitetan beheititzen ere.

Euskararen aldeko iritziak baikorrak izanik ere, jendearen atxikimendua zabala eta dakitenen proportzioa handia izanik ere, inertzia sozialak erdararen alde jokatzen du.

Hizkuntza ohiturak pertsonalak bezain kolektiboak dira eta familian, lagunartean, lantokian, komertzioetan edo beste edozein arlotan, behin finkatu ondoren, ez dira errexki aldatzen. Herrietako esperientzia horiek emaitza positiboak izan dituzte, zenbait egunez modu boluntaristan lorturiko erabilpen maila ez baita abiapuntura itzuli, ekimena bukatzean gibelera egin badu ere.

Topaguneak, euskara herri elkarteak biltzen dituen federazioak esperientzia horiek bildu, aztertu, modelizatu eta Eusko Jaurlaritzako hizkuntza politikarako sailarekin batera orokortzea proposatu du. Geroztik euskalgintzako eragile nagusiek egitasmoari sostengu aktiboa adierazi diote.

Aspaldikoak dira euskararen erabilpena sustatzeko ekintzak, izan herri mugimenduen eskutik nahiz instituzioen aldetik, eta begi bistakoa da hainbat alorretan emaitzak lortu dituztela.

Euskaraldiaren berezitasuna dimentsio psiko-soziologikoan zentratzea da. Euskaldun orok, izan zaharra ala berria, osoa ala ez, bizitzen dugun stress linguistikoa du abiapuntua, hizkuntza ohiturak aldatzeko gainditu behar dena hain zuzen. Erran nahi baitu ingurune ezagunetik kanpo euskaraz noiz egin, norekin egin, zein erreakzio sortuko duen sekulan ez jakitea. Euskal Herrian toki, egoera eta momentu gehienetan erdaraz aritzeak “norma” izaten segitzen du.

Euskaraz aritzea aldiz norma honetatik aldentzea da, norma berri bat sortzeko. Euskaraldiak helburu zehatza du beraz : euskaltzale helduak aktibatzea eta prestatzea, beren eguneroko harremanetan euskaraz aritzeko ulertzen duten herritar guztiekin.

Horretarako euskararen alde diren guztiak, izan euskaldun ala erdaldun, mobilizatu nahi ditu, rol zehatza duten bi figurak identifikatuz.

Ahobizi : “Ulertzen duenari euskaraz egiten diot, hark erdaraz erantzun arren. Eta ezezagunei lehen hitza, gutxienez, euskaraz egiten diet”.

Belarriprest : “Egidazu euskaraz; nik erdaraz zein euskaraz erantzunen dizut”.

Euskal Herrian
toki, egoera eta momentu gehienetan
erdaraz aritzeak
“norma” izaten segitzen du.
Euskaraz aritzea aldiz
norma honetatik aldentzea da,
norma berri bat sortzeko.

Aldekotasunetik pratikara

Instituzio eta herri mugimenduen arteko elkarlanean oinarriturik, eta hori ekimenaren berritasun handia da, epe luzeko dinamika baten abiapuntua izan nahi du ekimenak, 2019an bere garapena izanen duena. Alabaina, pertsonen eta entitateen erantzukizuna partekatua dela aitortzen du.

Pertsonen urratsak bezain inportantak, entitate desberdinek (instituzioa, lantegi, komertzio, batasun edo elkarteak) hartuko dituzten euskaraz lasai eta naturalki aritzeko neurriak izanen dira. Ez da euskararen berreskurapena xirmi xarmaz konponduko duen mago ziria baina aldekotasuna praktika bihurtu nahi du.

Euskaldunak ahalduntzea nahi du eta hizkuntza komunitatearen ikusgarritasuna indartu edo hobeki erran, entzungarritasuna. 1999/2000garren urteetan Bai Euskarari ekimenak izan zuen dimentsio eta anbizioarekin konpara daiteke Euskaraldia.

Geroak erranen du zer arrakasta bilduko duen bainan urtarriletik bertatik abiatuko da, herriz herri bilguneak sortuz, tokiko euskaltzaleak aktibatuz, ingurune sozial berriak euskararen erabilpenerako antolatuz. Iparraldean BAM!-eko esperientziatik ikasitakoa abiapuntu aberatsa izanen da dinamika hedatzeko. Babesa ekarri dion Euskal Elkargoak bere hizkuntza politika propioa udaberrian definituko duela kontutan harturik eta EEP-k bere aldetik instituzio guztien arteko hizkuntza politika berritu eta hobeki uztartzea helburu hurbila duenez, argi da euskararentzat apartekoa izanen dela 2018ko urtea.

Soutenez Enbata !

Indépendant, sans pub, en accès libre, financé par ses lecteurs
Faites un don à Enbata.info ou abonnez-vous au mensuel papier

Enbata.info est un webdomadaire d’actualité abertzale et progressiste, qui accompagne et complète la revue papier et mensuelle Enbata, plus axée sur la réflexion, le débat, l’approfondissement de certains sujets.
Les temps sont difficiles, et nous savons que tout le monde n’a pas la possibilité de payer pour de l’information. Mais nous sommes financés par les dons de nos lectrices et lecteurs, et les abonnements au mensuel papier : nous dépendons de la générosité de celles et ceux qui peuvent se le permettre.
« Les choses sans prix ont souvent une grande valeur » Mixel Berhocoirigoin
Cette aide est vitale. Grâce à votre soutien, nous continuerons à proposer les articles d'Enbata.Info en libre accès et gratuits, afin que des milliers de personnes puissent continuer à les lire chaque semaine, pour faire ainsi avancer la cause abertzale et l’ancrer dans une perspective résolument progressiste, ouverte et solidaire des autres peuples et territoires.
Chaque don a de l’importance, même si vous ne pouvez donner que quelques euros. Quel que soit son montant, votre soutien est essentiel pour nous permettre de continuer notre mission.
Faites un don ou abonnez vous à Enbata : www.enbata.info/articles/soutenez-enbata

  • Par chèque à l’ordre d’Enbata, adressé à Enbata, 3 rue des Cordeliers, 64 100 Bayonne
  • Par virement en eusko sur le compte Enbata 944930672 depuis votre compte eusko (euskalmoneta.org)
  • Par carte bancaire via système sécurisé de paiement en ligne : paypal.me/EnbataInfo
  • Par la mise en place d’un prélèvement automatique en euro/eusko : contactez-nous sur [email protected]

Pour tout soutien de 40€/eusko ou plus, vous pourrez recevoir ou offrir un abonnement annuel d'Enbata à l'adresse postale indiquée. Milesker.

Si vous êtes imposable, votre don bénéficiera d’une déduction fiscale (un don de 50 euros / eusko ne vous en coûtera que 17).

Enbata sustengatu !

Independentea, publizitaterik gabekoa, sarbide irekia, bere irakurleek diruztatua
Enbata.Info-ri emaitza bat egin edo harpidetu zaitezte hilabetekariari

Enbata.info aktualitate abertzale eta progresista aipatzen duen web astekaria da, hilabatero argitaratzen den paperezko Enbata-ren bertsioa segitzen eta osatzen duena, azken hau hausnarketara, eztabaidara eta zenbait gairen azterketa sakonera bideratuagoa delarik.
Garai gogorrak dira, eta badakigu denek ez dutela informazioa ordaintzeko ahalik. Baina irakurleen emaitzek eta paperezko hilabetekariaren harpidetzek finantzatzen gaituzte: ordaindu dezaketenen eskuzabaltasunaren menpe gaude.
«Preziorik gabeko gauzek, usu, balio handia dute» Mixel Berhocoirigoin
Laguntza hau ezinbestekoa zaigu. Zuen sustenguari esker, Enbata.Info artikuluak sarbide librean eta urririk eskaintzen segituko dugu, milaka lagunek astero irakurtzen segi dezaten, hola erronka abertzalea aitzinarazteko eta ikuspegi argiki aurrerakoi, ireki eta beste herri eta lurraldeekiko solidario batean ainguratuz.
Emaitza oro garrantzitsua da, nahiz eta euro/eusko guti batzuk eman. Zenbatekoa edozein heinekoa izanik ere, zure laguntza ezinbestekoa zaigu gure eginkizuna segitzeko.
Enbatari emaitza bat egin edo harpidetu: https://eu.enbata.info/artikuluak/soutenez-enbata

  • Enbataren izenean den txekea “Enbata, Cordeliers-en karrika 3., 64 100 Baiona“ helbidera igorriz.
  • Eusko transferentzia eginez Enbataren 944930672 kontuan zure eusko kontutik (euskalmoneta.org-en)
  • Banku-txartelaren bidez, lineako ordainketa sistema seguruaren bidez: paypal.me/EnbataInfo
  • Euro/euskotan kenketa automatikoa plantan emanez: gurekin harremanetan sartuz [email protected] helbidean

40€/eusko edo gehiagoko edozein sustengurentzat, Enbataren urteko harpidetza lortzen edo eskaintzen ahalko duzu zehaztuko duzun posta helbidean. Milesker.
Zergapean bazira, zure emaitzak zerga beherapena ekarriko dizu (50 euro / eusko-ko emaitzak, 17 baizik ez zaizu gostako).