Eskoziaz

Eskozia

Eszenarioa aintzin ikusia zen, SNP (Scotish National Party) alderdiak hauteskundeak irabazi zituen laugarren aldikotz segidan eta hauteskunde lema kasik bakarra izan zen Eskoziaren independentzia. Ondorioz ez da batere harritzekoa gai horren inguruko erreferenduma ozenki aldarrikatzea. Bainan gisa hortako erabakia Londresen eskuetan da. Baditaike beraz determinazio horrrek talka egitea Westminster gazteluko pareta gotorren kontra.

Boris Johson britainiar lehen minixtroak behin ta berriz errana du 2019an boterea hartuz geroztik, ez duela berriz antolatuko 2014an bezala erreferendumik 40 urteko epea aintzin.

Alde batetik beraz SNP eta beste hainbat alderdi ttipiago (alderdi sozialista eskoziarra, Berdeak edo Yes Alba koalizioa) baita The National egunkaria indarrez sartu dira erreferendum berri baten aldeko kanpaina azkar eta mediatikoan.

Parean britainiar gobernua eta kasik alderdi guziak momentukotz erantzunik gabe dira Eskoziako beren legitimitate galtzeari begira, soilik argumentatuz Londreseko parlamentuak duen subiranotasun konstituzionalarekin. Europar Batasunaren aldeko hautua Kontserbadoreak eta sozio demokratak elgarri ebaska ari dira Eskozian gelditzen diren azken bozkatzale unionistak, hitz emanez ez dutela berriz kontsultarik antolatuko.

Halere erran ditaike dinamika bat badagoela banatzea edo dibortzioaren alde. Dinamika hori aspaldi huntan jarria du martxan SNP alderdiak 90 hamarkadatik hunat. Estrategia gradualista deitu zuten hori. Helburua izan dute estatu britainiarraren instituzio desberdinetan azpiz jokatzea edo maniobratzea ahalik eta leku gehien hartuz.

Hala gertatu zen 1998an Eskoziako parlamentu autonomoaren gidaritza hartu zutelarik. Parlamentu horren eta aparato administratiboaren kudeantza hartuz hasi ziren frogatzen ahal zuela Eskoziak bere geroa subiranoki segurtatu. Brexitaren lehen haizeak hasi zirelarik ufatzen Britainia haundian, Eskoziak beti aldarrikatu izan du Europar Batasunaren aldeko hautu ezinago argia. Arrazoinamendu gradualista beti izan da pentsatzea akumulazio elektoral progresiboak nahitaez bortxatuko zuela edo duela Londrese SNPren aldarrikapenak onartzea.

Lehen lorpena izan zen funtsean David Cameron lehen minixtro kontserbadore britainiarrak onartzea 2014an delako erreferendum hura.

Haatik gauzak ez dira hain xinple beti SNP alderdian. Alabainan estrategia gradualista hori kritikatzen hasiak dira batzuk. Plano estrategikoan gradualismoak funtzionatzen du orain arte ezinago untsa independentziaren aldeko base sozial bat moldatzeko eta antolatzeko. Bainan bere topea edo muga dauka ere eta ez ttipia: Londresen baimenik gabe, ezin da legitimitate politiko hori egiazko aldaketa politikoa bilakatu. Dilema horri erantzun bat aurkitzea da gauregun SNP alderdiaren desafio haundienetarik bat ez badu krisia edo bederen paralisia politiko batean erori nahi.

Zein gizarte modelo?

Paralisia politiko possible horren saihetsean, eskoziar jendarteak beste motako krisia bat ere jasaiten ari da: Eskoziako ekonomiaren hainbat sektore multinazional haundien aztaparretan erortzen ari dira. Hezkuntza sektorea eta unibertsitateak prekaritate haundian dira eta pribatizatuak bilakatzen ari dira. GKE edo gobernuz kanpoko erakundeak ari dira, ahal duten bezala, konpentsatzen zerbitzu publiko ezberdinen desegite hori. Independentziak ahal lioke haize fresko doi bat ekarri egoera gris horri? Eskoziako langile mugimendua edota ezkerreko sektoreak libratuak litaizke unionismotik eta gisa hortan berriz ahal lukete protagonismo politiko bat berreskuratu, bainan pentsa liteke eskuinak ere fenomeno berdintsua ezagutu lezakela. Eta minoria unionista eta eskuineko eskoziar nazionalismoaren arteko hurbilketa hipotetiko batek ere baluke kezkatzekorik ezkerreko esparruan.

Ekonomia arloan SNPren bide orria independentziaren aldekoa bezain neoliberala da. Kanpoko inbestizamenduek lehenik mesede ekar lezakete “kapitalista nazionalista” sektoreeri.

Ekonomia arloan SNPren bide orria
independentziaren aldekoa bezain neoliberala da.
Kanpoko inbestizamenduek lehenik mesede ekar liezakete
kapitalista nazionalista” sektoreeri.

Eskoziaren independentzia posible batek ondorioak balituzke bere mugetarik haratago. Erresuma Batuan berean, Labour alderdiak eta orokorki ezkerreko sektoreek balukete aukera beren estrategia sakontzeko. Orohar espazio politikoa argitu lezake, bai Eskozian eta baita ere Erresuma Batuan.

Puntako galdera bat beti airean gelditzen da halere: independentzia ez ote da ere lehenik proiektu politiko liberal demokrata bat, proiektu eraldatzaile bat aintzin? Ez ote da ere edo aintzin elite politiko kontserbadore bat itzulipurdikatzea elite berri liberal huts bati lekua uzteko?

Soutenez Enbata !

Indépendant, sans pub, en accès libre, financé par ses lecteurs
Faites un don à Enbata.info ou abonnez-vous au mensuel papier

Enbata.info est un webdomadaire d’actualité abertzale et progressiste, qui accompagne et complète la revue papier et mensuelle Enbata, plus axée sur la réflexion, le débat, l’approfondissement de certains sujets.
Les temps sont difficiles, et nous savons que tout le monde n’a pas la possibilité de payer pour de l’information. Mais nous sommes financés par les dons de nos lectrices et lecteurs, et les abonnements au mensuel papier : nous dépendons de la générosité de celles et ceux qui peuvent se le permettre.
« Les choses sans prix ont souvent une grande valeur » Mixel Berhocoirigoin
Cette aide est vitale. Grâce à votre soutien, nous continuerons à proposer les articles d'Enbata.Info en libre accès et gratuits, afin que des milliers de personnes puissent continuer à les lire chaque semaine, pour faire ainsi avancer la cause abertzale et l’ancrer dans une perspective résolument progressiste, ouverte et solidaire des autres peuples et territoires.
Chaque don a de l’importance, même si vous ne pouvez donner que quelques euros. Quel que soit son montant, votre soutien est essentiel pour nous permettre de continuer notre mission.
Faites un don ou abonnez vous à Enbata : www.enbata.info/articles/soutenez-enbata

  • Par chèque à l’ordre d’Enbata, adressé à Enbata, 3 rue des Cordeliers, 64 100 Bayonne
  • Par virement en eusko sur le compte Enbata 944930672 depuis votre compte eusko (euskalmoneta.org)
  • Par carte bancaire via système sécurisé de paiement en ligne : paypal.me/EnbataInfo
  • Par la mise en place d’un prélèvement automatique en euro/eusko : contactez-nous sur [email protected]

Pour tout soutien de 40€/eusko ou plus, vous pourrez recevoir ou offrir un abonnement annuel d'Enbata à l'adresse postale indiquée. Milesker.

Si vous êtes imposable, votre don bénéficiera d’une déduction fiscale (un don de 50 euros / eusko ne vous en coûtera que 17).

Enbata sustengatu !

Independentea, publizitaterik gabekoa, sarbide irekia, bere irakurleek diruztatua
Enbata.Info-ri emaitza bat egin edo harpidetu zaitezte hilabetekariari

Enbata.info aktualitate abertzale eta progresista aipatzen duen web astekaria da, hilabatero argitaratzen den paperezko Enbata-ren bertsioa segitzen eta osatzen duena, azken hau hausnarketara, eztabaidara eta zenbait gairen azterketa sakonera bideratuagoa delarik.
Garai gogorrak dira, eta badakigu denek ez dutela informazioa ordaintzeko ahalik. Baina irakurleen emaitzek eta paperezko hilabetekariaren harpidetzek finantzatzen gaituzte: ordaindu dezaketenen eskuzabaltasunaren menpe gaude.
«Preziorik gabeko gauzek, usu, balio handia dute» Mixel Berhocoirigoin
Laguntza hau ezinbestekoa zaigu. Zuen sustenguari esker, Enbata.Info artikuluak sarbide librean eta urririk eskaintzen segituko dugu, milaka lagunek astero irakurtzen segi dezaten, hola erronka abertzalea aitzinarazteko eta ikuspegi argiki aurrerakoi, ireki eta beste herri eta lurraldeekiko solidario batean ainguratuz.
Emaitza oro garrantzitsua da, nahiz eta euro/eusko guti batzuk eman. Zenbatekoa edozein heinekoa izanik ere, zure laguntza ezinbestekoa zaigu gure eginkizuna segitzeko.
Enbatari emaitza bat egin edo harpidetu: https://eu.enbata.info/artikuluak/soutenez-enbata

  • Enbataren izenean den txekea “Enbata, Cordeliers-en karrika 3., 64 100 Baiona“ helbidera igorriz.
  • Eusko transferentzia eginez Enbataren 944930672 kontuan zure eusko kontutik (euskalmoneta.org-en)
  • Banku-txartelaren bidez, lineako ordainketa sistema seguruaren bidez: paypal.me/EnbataInfo
  • Euro/euskotan kenketa automatikoa plantan emanez: gurekin harremanetan sartuz [email protected] helbidean

40€/eusko edo gehiagoko edozein sustengurentzat, Enbataren urteko harpidetza lortzen edo eskaintzen ahalko duzu zehaztuko duzun posta helbidean. Milesker.
Zergapean bazira, zure emaitzak zerga beherapena ekarriko dizu (50 euro / eusko-ko emaitzak, 17 baizik ez zaizu gostako).