
Mublatu turistikoen aurkako konpentsazio neurria bere osotasunean indarrean jarri delarik 2026ko martxoaren 1a honetan, Aldak ekintza egitea deliberatu du oraindik ere jarraitzen duten iruzurrak salatzeko eta zigorgabetasuna geldiarazteko. Hendaia eta Donibane Lohizunen legez kanpoko bi mublatu turistiko okupatzen ditu eta, alokatzaileen defentsaren aldeko elkarteak Airbnb eta Leboncoin plataformei iragarkiak berehala kentzea eskatu die. Hautetsiak interpelatzen ditu ere Ipar Euskal Herrian zigorgabetasuna oraindik baliatu dezaketela uste duten jabe anitzdun frikun edo alproja zenbaiten jarrerarekin amaitzeko. Azkenik, herri hauteskundeetan hautagai diren zerrendak Herrian Bizi – Se loger au Pays plataformak proposatzen dituen neurrien alde engaiatzea deitzen ditu, eta Donibane Lohizune zein Hendaiako zerrendei gomita luzatzen die bertaratzeko gaia aipatzeko.
Konpentsazio araua orain dela hiru urte indarrean jarri zen. Eta herriek eta Hirigune Elkargoak zinpeko agenteak jarri izan arren, eta lehen kondenak gertatu badira ere, jabe anitzdun iruzurti batzuk sare mailetarik eskapatzen ahal direla uste dute. Aldako 30 bat militante baino gehiagok.
Iruzurtiekin aski!
Hendaia eta Donibane Lohizunen aldibereko bi okupazio abiatu dituzte, auzapezek konpentsazio neurria arintzeko nahia erakutsi duten herrietan hain zuzen ere.
Hendaian, Général Leclerc hiribidearen 102an kokaturiko pisua bere jabeak turismorako aloitzen du oraindik 2023ko otsailaren 22an emana izan zaion erabilpen aldaketa baimena joan den otsailaren 23an iraungi zelarik. Alta, erreserbak egin daitezke ondoko hilabeteetan pisu horretan (elkarteak erreserba bat egin ahal izan du heldu den uztaileko).

Donibane Lohizunen, Andenia etorbideko 2an kokaturiko pisuak 2025eko apirilaren 28a arte erabilpen aldaketa baimena bazuen baina epea pasa bada ere erreserbatu daiteke urri bukaera arte, eta uztaila eta abuztuko hilabeteetan datak erreserbatuak ditu jadanik.
Ikerketak eginez, elkarteak beste hainbat iruzur kasu ikusi ditu bi hiri horietan eta zerrenda Hirigune elkargoari helerazi dio.
Eragin zehatzak… indartzekoak
“2026ko martxoaren 1 honetan konpentsazio neurria indarrean jarri aitzin emanak izan ziren erabilpen aldaketa baimen guztiak iraungi dira. Egoera horretan diren jabe guztiei gogoratzen diegu legearekin bat egiteko, behar dutela berehala beraien etxebizitzak mublatu turistiko gisa alokatzen gelditu! Herri hauteskundeen garai honetan hautetsien boz batzuk entzuten dira konpentsazio arauaren bilana instrumentalizatzen. Alta, hori ezin ukatuzkoa da: konpentsazio neurriak Ipar Euskal Herrian urtero, etxebizitza turistiko iraunkor bilakatzeko, milaka etxebizitzekin gertatzen ari zen odol hustea etetea ahalbidetu du (1). Gauza garrantzitsu bat gogoratu behar da: arazoa ez da arautzea… horren errespetu eza da arazoa! Oraindik ere jabe gehiegik iruzurra egiten dute eta beraien etxebizitzak mublatu turistiko gisa alokatzen segitzen dute baimenik gabe: iruzurti horiek identifikatu eta zigortu, etxebizitzak urte osoko alokairura itzultzearen alde ekitea da.” erran du Xebax Christyk, Aldako bozeramaileak.
Auzo herrikoien herritarren eta alokatzaileen eskubideen defentsarako elkarteak erronka konpentsazio neurria indartzea dela gogoratzen du: iruzurraren aurka borroka handitu iruzurtiak auzitara eramanez (100.000 euroko ixunak harriskatzen dituzte), Echaniz-Le Meur legeak egiteko aukera ematen duen bezala etxebizitza nagusientzat alokazio egun kopuruak 90etara jaustea eskatu (egungo 120 egunen ordez), konpentsazio neurriaren eremua indarrean jarri dezaketen herriei zabaldu (2) eta bereziki egungo perimetroarekin muga egiten duten herrietara hedatu, horiei mugan izatearen ondorioak saihesteko eta horrekin urte osoan aloituak diren etxebizitzen galtzea.
Hautagai diren zerrendak gomitatuak
Aldak Donibane Lohizunen eta Hendaian herriko hauteskundeetan hautagai diren zerrendak hitz egitera deitu ditu Herrian Bizi – Se loger au Pays plataformak proposatu 17 neurriak aipatzeko. Elkarteak Ipar Euskal Herriko zerrenda guztiak neurri horiei begira posizio bat ematea deitzen ditu plataformaren webgunean den galdeketa betez: https://herrianbizi.com/questionnaire).
Mobilizazioa segitu
“Etxebizitza krisia Ipar Euskal Herria azkarki ukitzen du oraindik ere, eta ezin onartuzkoa da jabe anitzdun batzuk legez kanpo jarri ahal izatea ondoriorik izan gabe. Aldak mobilizatzen segituko du legez kanpoko iragarkiak begiratzeko eta ikusiko dituen iruzurrak salatzeko.” azaldu du Ixa Fernandezek, Aldako bozeramaileak.

Aldak okupazioak segituko ditu bi iragarkiak kendu arte (gogoratu dezagun legez kanpo diren iragarkiak argitaratuz plataformek 12.500 euroko isunak arriskatzen dituztela mublatu turistiko bakoitzarentzat) eta Donibane Lohizune eta Hendaiako zerrenda guztiek elkartzeko luzatu gomitari erantzun arte. Elkarteak jasoko dituen erantzunak jakinaraziko ditu.
Elkarteak etxebizitza eskubidearen alde diren herritar guztiak harekin bat egitea deitzen ditu Donibane Lohizunera gaur gauean, astelehenarekin, 19:00etatik goiti, eta bihar arratsean, tenore berdinean, Hendaiara, konpentsazio neurriaren 3 urteak ospatzeko, urte osoko alokairura itzuli diren Airbnb ohien inguruan informazioa trukatzeko eta Herrian bizitzeko eskubidearen alde egiten duten neurrien garrantzia gogoratzeko!
(1) 2020ko urtarrilaren 1a eta 2023ko otsailaren 28a artean 9.600 erabilpen aldaketa baimen eman zirelarik (urte osoan alokairuan diren etxebizitzak mublatu turistiko bilakatzeko ematen den baimena), 2023 eta 2024 urteetan soilik 5 baimen emanak izan dira (konpentsatuz) eta jabearen etxebizitza nagusiari loturiko mublatu turistikoa egiteko 277 baimen emanak izan dira, undarra aloitze mixtoa egiteko baimenak direlarik (urte osoko alokairuak ikasleentzat eta udako hilabeteetan mublatu turistiko gisa aloituak).
(2) Konpentsazio neurria berehala zabaldu daiteke honako 11 herri hauetara: Ainhoa, Bidarrai, Kanbo, Ezpeleta, Haltsu, Itsasu, Donibane Garazi, senpere, Sara, Zuraide, Uharte Garazi.

by